Beata Musierowicz Blog

dlaczego moje dziecko nie mówi

Dlaczego moje dziecko nie mówi? Okiem neurologopedy

Kiedy moje dziecko zacznie mówić tak, jak jego rówieśnicy? To pytanie zadaje sobie wielu rodziców, którzy martwią się o rozwój swoich pociech. Dlaczego dziecko nie mówi? Kiedy pójść do logopedy? Sprawdź, na co zwrócić uwagę, aby w porę zareagować.

Spis treści:

  1. Mity, które powielamy
  2. Jak rozwija się mowa?
  3. Moje dziecko nie mówi – najczęstsze przyczyny
  4. Opóźniony rozwój mowy – co na niego wskazuje?
  5. Mutyzm – co to takiego?
  6. Kiedy pójść do logopedy?
  7. Im wcześniej, tym lepiej

Mity, które powielamy

„Jeszcze się rozgada”, „Ma czas, moje dziecko też długo nie mówiło”, „W naszej rodzinie to normalne”.

Jako mama lub tata pewnie codziennie spotykasz się poradami i wskazówkami dotyczącymi rozwoju Twojej pociechy.

Przyczyn dla których, dziecko nie mówi, może być wiele. Z tego powodu bardzo prosto o powielanie mitów, które mogą być szkodliwe. W efekcie odkładamy wizytę u specjalisty na podstawie tego, co wyczytamy w internecie lub usłyszymy od sąsiadki.

Jednak rozwój mowy jest tam samo ważny jak rozwój intelektualny czy fizyczny. Decyduje bowiem o późniejszej komunikacji dziecka z otoczeniem. Wpływa na jego samoocenę i zachowanie względem innych. Jako ludzie mamy wrodzoną potrzebę komunikacji i zdolność tą posiadamy dzięki unikalnym gemom. Jak powinna rozwijać się mowa?

Jak rozwija się mowa?

Zacznijmy od tego, że mowa nie jest umiejętnością wrodzoną, ale nabytą. Z tego powodu dziecko uczy się jej poprzez naśladownictwo. Sam proces zaś jest wielostopniowy i trwa przez kilka lat, w trakcie których poszerza się zakres słownictwa. Budują się logiczne struktury komunikacyjne i stopniowo -opowieściowe. Jak to wygląda w praktyce?

  • 2.-3. miesiąc życia – w tym okresie pojawia się głużenie, które ma charakter bezwarunkowy i występuje u wszystkich dzieci.
  • 5.-6. miesiąc życia – po 6. miesiącu życia pojawia się gaworzenie, które jest kombinacją samogłosek i spółgłosek (np. „mamama”). Co ważne jest to odruch warunkowy i przebiega pod kontrolą słuchu dziecka. Jeśli dziecko nabywa też prawidłowych kompetencji uwagi i koncentracji.
  • 1.-2. rok życia –  pojawiają się pierwsze słowa. Do drugiego roku życia dziecko mówi już większość samogłosek oraz spółgłosek. W miarę upływu czasu zaczyna się także powiększać słownictwo malucha. Dla przykładu dwulatek może mówić już około 500 słów.
  • 3 rok życia – to już etap budowania pierwszych zdań. Dzieci w wieku przedszkolnym rozwijają umiejętność tworzenia dłuższych zdań i stosowania gramatyki. Dynamicznie poszerza się również słownictwo, które w wieku 3 lat może sięgać nawet 1000 słów. Może pojawić się swoista mowa dziecięca. Maluch może jeszcze zastępować jedne głoskami innymi. Głoskę “R”na “L” głoski “SZ,Ż,CZ,DŻ “ oraz “S,Z,C,DZ na “ Ś,Ź,Ć,DŹ”.
  • Z czasem mowa dziecka staje się coraz bardziej złożona. Od 3 do 5 roku życia pojawiają się już trudniejsze głoski takie jak “sz” czy “r”. Zdania stają się rozwinięte, a maluch jest w stanie zrozumiałe porozumiewać się z otoczeniem.

Chcesz dowiedzieć się więcej o rozwoju mowy od 0 do 1 r. ż.? Sprawdź moje aktualności na stronie:

https://www.znanylekarz.pl/beata-musierowicz-2/logopeda/lodz

Moje dziecko nie mówi – najczęstsze przyczyny

Opisany powyżej schemat to sytuacja idealna, kiedy nic nie stoi na przeszkodzie w rozwoju mowy. Zdarzają się jednak przypadki, kiedy dziecko nie mówi tak jak rówieśnicy. Dla rodzica takie sygnały są zawsze niepokojące.

Przyczyny takiego stanu rzeczy są różne i wymagają konsultacji ze specjalistą. Najczęściej wymienia się:

  • wady rozwojowe;
  • urazy okołoporodowe;
  • problemy z koncentracją i uwagą, przebodźcowanie;
  • problemy ze słuchem (np.: niedosłuch, głuchota), problemy z rozumieniem dźwięków mownych tzw. APD – zaburzenia przetwarzania słuchowego;
  • zaburzenia neurologiczne;
  • nieprawidłowa budowa  i sprawność narządów mowy;
  • zaburzenia związane ze spektrum autyzmu;
  • dysleksja;
  • stres i trudności emocjonalne;
  • niewłaściwe wzorce w rodzinie;
  • wady genetyczne;
  • niepłynność mowy;

Warto zwrócić uwagę, że przyczyny opóźnionego rozwoju mowy mogą występować równocześnie lub wzajemnie nakładać się na siebie. W przypadku zaobserwowania problemów z mową u dziecka istotne jest konsultowanie się ze specjalistami, takimi jak pediatra i neurologopeda.

Opóźniony rozwój mowy – co na niego wskazuje?

O opóźnionym rozwoju mowy mówimy wtedy, kiedy dziecko nie wypowiada słów w wieku 1 i 2 lat, a także wtedy, kiedy nie potrafi posługiwać się zdaniami w wieku 3 lat.

Przyczyn opóźnionego rozwoju mowy może być wiele. Są to nie tylko zaburzenia w budowie narządów mowy, ale też uszkodzenie mózgu, nieodpowiednie warunki środowiskowe czy niska sprawność motoryczna lub percepcji dziecka. Osoby z ryzyka dysleksji też często wykazują opóźnienia w zakresie rozwoju mowy np. długo mają mały repertuar słów, którym się posługują, zniekształcają nawet proste wyrazy lub zwroty. Wynika to często z deficytów ośrodka przetwarzania słuchowego mownego.

W diagnozie opóźnienia rozwoju mowy może pomóc neurologopeda. Taka osoba zajmuje się znajdowaniem zaburzeń, które powstają w wyniku uszkodzenia układu nerwowego. Posiada ona również obszerną wiedzę na temat budowy mózgu, aparatu artykulacyjnego oraz mięśni twarzy. Dzięki temu zakres jej działań jest szerszy niż w przypadku logopedy.

Mutyzm – co to takiego?

Jedną z możliwych diagnoz w sytuacji, kiedy dziecko nie mówi jest także mutyzm, czyli brak zdolności do rozumienia mowy i komunikacji się z otoczeniem.Przyczyny, braku mowy, czyli niemówienia rozpatrywanego w aspekcie objawu, mogą być bardzo różne. Mamy wiele odmian mutyzmu np. mutyzm wybiórczy zwany selektywnym. Czynniki ryzyka: predyspozycje genetyczne, mutyzm wybiórczy w rodzinie, nieśmiałość, problemy ze zrozumieniem mowy, problemy stresujące w rodzinie i choroby psychiczne w rodzinie.

  1. Psychologiczne przyczyny: często mutyzm jest związany z lękiem, stanami lękowymi lub traumą, szczególnie u dzieci. Osoby z tzw. selektywnym mutyzmem, które nie potrafią mówić w określonych sytuacjach, np. w szkole lub w towarzystwie nieznajomych, często cierpią na lęki społeczne, z powodu niepoprawnej mowy czy jąkania.
  2. Neurologiczne przyczyny: mutyzm może być spowodowany uszkodzeniem mózgu, chorobami neurologicznymi, jak choroba Parkinsona czy stwardnienie rozsiane, a także urazami mózgu.
  3. Medyczne przyczyny: niektóre choroby, takie jak choroby tarczycy czy zaburzenia metaboliczne, mogą prowadzić do mutyzmu lub uszkodzenia strun głosowych. Refluks żołądkowo-jelitowy, zwany potocznie refluksowym zapaleniem przełyku (GERD), może mieć negatywny wpływ na struny głosowe, a w skrajnych przypadkach nieleczony może doprowadzić nawet do nowotworów krtani.

Leczenie mutyzmu zależy od przyczyny i objawów. W przypadku mutyzmu psychogennego terapia poznawczo-behawioralna lub terapia ekspozycyjna może pomóc w pokonaniu lęku i stresu czy terapia neurologopedyczna, w trakcie której zostanie usunięty problem z mową.

U dzieci z selektywnym mutyzmem pomocne może być również leczenie farmakologiczne, np. leki przeciwdepresyjne, programy terapeutyczne np. SAS. Często takie dziecko czuje ogromny niepokój, a nawet lęk, gdy ma coś powiedzieć. Sama informacja od rodzica „odpowiadaj na pytania” w przypadku mutyzmu nie jest ani dobrym, ani wystarczającym sposobem na pozbycie się problemu. Często też może pogłębić stany lękowe u dziecka, które zacznie stosować strategię unikania.

Kiedy pójść do logopedy?

Wczesna diagnoza i rozpoczęcie leczenia nie tylko zapobiega wadom wymowy, ale też zwiększa pewność siebie i ułatwia dzieciom komunikację z otoczeniem. Wielu rodziców nie wie, kiedy pójść do logopedy z pociechą. Prawda zaś jest taka, że im wcześniej, tym lepiej.

Na jakie sygnały zwróć uwagę?

Brak gaworzenia

Małe dzieci gaworzą i jest to odruch warunkowy, który pojawia się w okresie 5. i 6. miesiąca życia. Jeśli tak się nie dzieje, może to sygnalizować opóźnienia w rozwoju mowy. Warto wtedy skonsultować się ze specjalistą.

Jeśli nie umiesz bawić się z dzieckiem w taki sposób aby wspierać jego funkcje słuchowo-motoryczne to pamiętaj,że wszystkiego możesz się nauczyć. Tak to Ty mamo i Ty tato możesz zapoznać się z gotowymi materiałami oraz ich nauczyć pod okiem lektora. Poniżej zajrzyj do gotowej ściągi jaką jest audiobook”Akademia maluszka od uszka do uszka” Dodatkowy prezent to piękne instrumentalne kołysanki nagrane na jednym, za każdym razem innym, instrumencie muzycznym odpowiednim na wczesnym etapie wychowania słuchowego dziecka.

https://www.facebook.com/Centrum-Efata-378984565480062

Kiedy dziecko nie mówi

Pierwsze słowa powinny pojawiać się już od  1. do  2. roku życia. Kiedy dziecko nie mówi nawet najprostszych wyrażeń czy sylab lub je przekręca, warto się tym zainteresować. Neurologopeda będzie w stanie znaleźć przyczynę i rozwiązać problem podając właściwe zalecenia zabaw w domu wspierających rozwój mowy.

Ma problemy z jedzeniem

Trudności z jedzeniem, brak umiejętności gryzienia i żucia lub połykania, a także nadmierne ślinienie się, otwarta buzia w spoczynku, mogą być związane z zaburzeniami funkcji motorycznych, które opóźniają rozwój artykulacji, prowadzą do wad wymowy, wad zgryzu lub niewyraźniej mowy.

4 m.ż. to czas na rozpoczęcie uczenia nauki picia z otwartego kubeczka. Należy wybrać łatwy, niski kubek może być też skośny. Ilością płynu kontrolujemy proces nauki przełykania. Jeśli płynu będzie zbyt dużo to dziecko może się zadławić lub wystraszyć i tym samym zniechęcić do dalszych prób.

6 m.ż. to czas wprowadzania pokarmów stałych, etap odgryzania na siekaczach oraz gryzienia i żucia na przyszłych przedtrzonowcach to czas na spokojne, systematyczne i świadome uczenie i wspieranie poprawnego procesu związanego z rozwojem dojrzałości motorycznej buzi. Czy dziecku można bezpiecznie zaproponować metodę BLW zależy od wielu czynników: umiejętności opracowywania kęsa pokarmowego, odpowiedniego gryzienia na bokach oraz poprawnego uczenia się przełykania uformowanego pokarmu. Wszystkie napotkane problemy warto konsultować ze specjalistą.

Czerwone flagi:

Malec wypluwa pokarm.

Maluch nie jest zainteresowany jedzeniem.

Niemowlak przetrzymuje pokarm lub wkłada za dużo do ust i dławi się.

Dziecko nie umie gryźć, nie chce gryźć, odmawia gryzienia, nie chce jeść pokarmu w kawałkach.

Bobas chce tylko jeść pokarm papkowaty.

Jeśli potrzebujesz wsparcia to umów się na wizytę w celu oceny poprawności lub/ i dojrzałości funkcji motorycznych:

https://www.znanylekarz.pl/beata-musierowicz-2/logopeda/lodz

Nie rozumie tego, co się do niego mówi

Twoje dziecko ma trudności z rozumieniem prostych poleceń i pytań? Może to wskazywać na problemy z przetwarzaniem słuchowym, co wiąże się z problemami z mówieniem.

Neurologopeda lub surdologopeda może zdiagnozować problem, a także wprowadzić terapię, mającą na celu wsparcie dziecka w rozwoju umiejętności komunikacyjnych.

Problemy z przetwarzaniem słuchowym – APD występują u około 5-7% dzieci w wieku szkolnym. Jednak zasięg jest o wiele większy, gdyż wcześniej nie było takich badań. Z tego powodu obecnie nie każde dziecko jest w tym kierunku przebadane. Szczególnie dotyczy to dzieci od 0 do 5 r. ż., które poza APD nie wykazują problemów z mową.

Czerwone flagi:

1. Dziecko chorowało/ choruje na przewlekłe wysiękowe zapalenia ucha środkowego lub wielokrotnie na ostre zapalenia ucha, miało lub ma przerośnięty migdałek gardłowy.

2. Trudności z rozumieniem mowy, gdy w otoczeniu jest szum, gwar lub hałas.

 3. Trudności z rozumieniem szybkiej mowy.

 4. Trudności z rozumieniem dłuższych lub złożonych poleceń ustnych bez podparcia wzrokowego i gestu.

  5. Prosi często o powtórzenie pytania lub wypowiedzi.

  6. Dźwięki z otoczenia łatwo odwracają jego uwagę.

  7. Nie potrafi dłużej utrzymać uwagi na zadaniu.

  8. Trudności w uczeniu się (problemy z nauką czytania, pisania, z nauką języków obcych).

  9. Często „wyłącza się”, myślami jest gdzie indziej, sprawia wrażenie nieobecnego.

Często w edukacji szkolnej dziecko dostaje opinie o dysleksji, bo zaburzenie często współwystępuje z problemem w nauce czytania i pisania. Ogólnie radzeniem sobie z nadmiarem bodźców słuchowych dotyczy też i dorosłych, ponieważ problem ten nie znika wraz z osiągnięciem pełnoletności, a jedynie jest kompensowany innymi, lepszymi umiejętnościami. Trudności z nauką języków obcych, mogą być jednym z symptomów APD.

Więcej o APD:

Nieprawidłowa wymowa

Nieprawidłowa wymowa poszczególnych głosek np. dość częsta międzyzębowość tzw. seplenienie, zniekształcenia dźwięków lub problemy z artykulacją mogą być sygnałem, że dziecko wymaga wsparcia specjalisty. Specjalista neurologopeda od zaburzeń oromiofunkcjoinalnych może nie tylko przeprowadzić diagnozę, ale także wprowadzić odpowiednią terapię i ćwiczenia. Czy wiedziałeś, że nim udamy się na korektę uzębienia warto sprawdzić czy język i żuchwa odpowiednio pracują? Język i żuchwa nie tylko odpowiadają za jedzenie ale też trwałość pięknego uśmiechu. W myśl zasady: „Lepiej niwelować niż kompensować” to szybka interwencja i wsparcie dziecka chroni je przed złymi nawykami, które trudniej usunąć i wymaga to więcej czasu i wysiłku.

Im wcześniej, tym lepiej

Jak widzisz, nie ma dolnej granicy, kiedy dziecko może udać się do logopedy. Nawet niemowlęta mogą skorzystać z jego wsparcia, jeśli rodzice widzą problemu z jedzeniem czy gaworzeniem.

Jeśli zauważysz u swojego dziecka którąkolwiek z wymienionych sytuacji lub będą niepokoić Cię inne rzeczy, skonsultuj się z terapeutą mowy. Wczesna interwencja może znacznie poprawić lub przyspieszyć  rozwój mowy i komunikacji u dziecka. Specjalista pomoże także w rozwinięciu pewności siebie oraz umiejętności komunikacji z innymi. Pomoże też w budowaniu poprawnych nawyków artykulacyjnych aby mowa była zrozumiała dla wszystkich oraz dziecko chętnie mówiło w pełni wykorzystując swój potencjał intelektualny oraz potrzeby emocjonalne.

Jeśli chcesz umówić się na wizytę do mnie to poniżej link do zapisów w kalendarzu wizyty online lub gabinetowe. Zapraszam:

https://www.znanylekarz.pl/beata-musierowicz-2/logopeda/lodz


Opublikowano

w

przez

Tagi:

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *